W budownictwie stosuje się, co praw­da, coraz więcej materiałów o gotowej fak­turze, ale praktycznie nie da się zakończyć budowy czy remontu bez wykonania powłok malarskich. Farby i lakiery dostępne na ryn­ku dzielą się na wyroby ogólnego stosowa­nia (zawsze niezbędne) i specjalne, czyli takie, które oprócz funkcji estetycznej mogą również pełnić rolę zabezpieczenia antyko­rozyjnego, chemoodpornego, zwiększać od­porność ogniową czy też zabezpieczać przed grzybem i pleśnią.

Do wyrobów malarskich ogólnego sto­sowania należą: farby ścienne i niezmywal-ne (wodne, emulsyjne i dyspersyjne) oraz farby, emalie i lakiery do malowania lampe­rii, elementów drewnianych, płyt drewnopo­chodnych i powierzchni metalowych. Osob­ne grupy stanowią farby i lakiery wewnętrz­ne i zewnętrzne oraz podkładowe i na­wierzchniowe.

Farby na spoiwach rozpuszczalnych w wodzie służą przede wszystkim do malowa­nia podłoży mineralnych. Sąto farby wapien­ne, krzemianowe i cementowe (te ostatnie do tynków zewnętrznych) oraz klejowe i ka­zeinowe (do tworzenia plastycznych powłok wewnętrznych). Coraz powszechniej stosuje się emulsje i dyspersje wodne zarówno we­wnątrz, jak i na zewnątrz budynków. Schną one szybko, są zmywalne, elastyczne, od­porne na zarysowanie i ścieranie. Farby emulsyjne sprzedaje się w postaci roztwo­rów wodnych, a więc nie są odporne na zbyt niskie temperatury - nie powinny być trans­portowane i przechowywane przez dłuższy czas w temperaturze poniżej 10°C. Emulsje można stosować na wilgotnym podłożu, jed­nak tynk wapienny, przed pomalowaniem tymi farbami, powinien być odpowiednio se­zonowany (przesuszony), tak aby nie oddzia­ływał chemicznie na emulsję.

Farby nierozpuszczalne w wodzie to: po­kosty służące do gruntowania elementów drewnianych, farby olejne (na oleju lnianym) o zastosowaniu wewnętrznym i zewnętrz­nym, lakiery i emalie olejne (powłoki o wy­sokiej jakości, np. grzejników co.), emalie syntetyczne na żywicach ftalowych (duża trwałość i elastyczność, wysoki połysk). Do parkietów, mozaiki, okien i drzwi najlepiej stosować emalie i lakiery chemoutwardzal-ne, dwuskładnikowe (lakier + utwardzacz), zaś do wysokoodpornych powłok elewacyjnych -farby silikonowe, wymagające wcze­śniejszego zagruntowania powierzchni pre­paratem silikonowym.

Na zewnątrz budynku stosuje się na­wierzchnie antykorozyjne, gruntując meta­le farbami miniowymi, chlorokauczukowy-mi, chromianowymi lub cynkowymi. Części podziemne murów i ścian fundamentowych można zabezpieczać tzw. lakierami bitu­micznymi na rozpuszczalniku asfaltowym.

Ten tradycyjny zestaw farb jest co roku wzbogacany o nowe rodzaje powłok. Farby emulsyjne można już zastąpić znacznie tań­szymi, a także zdrowszymi farbami mine-ralno-organicznymi zarówno do powierzch­ni zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Farby te, w odróżnieniu od emulsji, charakteryzu­ją się także paroprzepuszczalnością. Far­ba do wnętrz, opracowana w Instytucie Techniki Budowlanej, jest dwuskładnikowa, do stosowania na zewnątrz budynku zaś  trójskładnikowa.

Farby te w 80% zawierają cement i wap­no, a ponadto eter celulozowy, krzemionkę koloidalną oraz dyspersję winylową. Mają właściwość wzmacniania starych tynków i pokrywania drobnych rys i spękań. Zużycie wynosi 0,2-04 litra na 1 m2.

Jeśli chodzi o lakiery do drewna (stolar­ki budowlanej), w ostatnich latach spopula­ryzowano znacznie zdrowsze - na bazie ży­wic akrylowych, poliuretanowych lub alkido-wych oraz wykonane na bazie dyspersji wodnych żywic akrylowych i poliuretano­wych. Produkuje się też lakiery do podłóg i stolarki na rozpuszczalnikach alifatycznych (specjalna benzyna lub alkohole), a zwła­szcza rozcieńczane wodą. Te ostatnie (w większości z importu) sąjednak drogie. Nie mają też polskich wymagań normowych -zatem kupując je, ryzykujemy.

Należy unikać lakierów zawierających szkodliwe związki zapachowe, jak ksylen i to­luen (a takie lakiery są jeszcze, niestety, naj­popularniejsze). Stosując lakiery rozcieńcza­ne wodą trzeba pamiętać o przedłużonym okre­sie ich twardnienia. Na ogół (jak wykazały ba­dania ITB), lakiery te dopiero po 7 dniach wy­kazują odpowiednią twardość, a po 90 - po­równywalną z lakierami rozpuszczalnikowymi.

Lakiery do posadzek drewnianych

- szczególnie ważne w mieszkaniu ze wzglę­dów użytkowych i estetycznych - od 3 lat muszą spełniać zaostrzone wymagania, aby uzyskać aprobatę techniczną np. nie zary­sowywać się przy przesuwaniu specjalnego, obciążonego rysika wykazywać wyższą od­porność na ścieranie, na wodę, na środki chemiczne stosowane w gospodarstwie do­mowym. Lakiery muszą posiadać pozytyw­ną ocenę Państwowego Zakładu Higieny lub Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej.

Od 1993 r. Instytut Przemysłu Tworzyw i Farb w Gliwicach przyznaje farbom i lakie­rom polski znak ekologiczny „E". Umie­szczony jest on na opakowaniu. W grupie emalii i lakierów do drewna, do niedawna jeszcze najbardziej szkodliwych, znak ten otrzymało już kilkadziesiąt produktów kra­jowych. Są to głównie lakiery akrylowe i po­liuretanowe oraz farby emulsyjne stosowa­ne na podłoża drewniane.